Dlaczego większa grupa powinna wcześniej podjąć decyzję o zakupie?

Dlaczego większa grupa powinna wcześniej podjąć decyzję o zakupie?

Wyjazd grupowy wymaga równoczesnej dostępności miejsc, pokoi i transferu, dlatego osiem osób ma zwykle mniej realnych wariantów niż para. UOKiK, Turystyczny Fundusz Gwarancyjny oraz ustawa o imprezach turystycznych wskazują, że kluczowe warunki imprezy powinny znaleźć się w umowie, a zmiana podróżnego wymaga odpowiednio wczesnego zgłoszenia - ustawa wskazuje co do zasady termin nie późniejszy niż 7 dni przed rozpoczęciem imprezy.

Najtańsza oferta nie zawsze oznacza najlepszy zakup dla kilku rodzin lub paczki znajomych. Z mojej praktyki przy analizie ofert wynika, że grupa najczęściej traci nie samą cenę katalogową, lecz wspólną konfigurację: dwa pokoje obok siebie, jeden lot czarterowy, podobne godziny transferu i sensowny układ łóżek dla dzieci. Gdy taki układ znika, późniejsza „okazja” potrafi oznaczać dopłatę albo rozdzielenie uczestników.

• Grupa ośmioosobowa potrzebuje jednocześnie ośmiu miejsc na tym samym rejsie, a nie tylko ośmiu miejsc w całej ofercie organizatora turystyki.
• Pokój rodzinny ma określony limit osób i układ łóżek, więc nie można zakładać, że każda dostawka hotelowa pomieści dziecko lub dorosłego.
• Lot czarterowy może mieć wolne fotele, lecz nie musi mieć ośmiu miejsc w jednym rzędzie albo nawet w sąsiadujących rzędach.
• Transfer lotnisko-hotel bywa organizowany według godzin przylotu, dlatego różne rejsy oznaczają zwykle różne autobusy i inne oczekiwanie.
• Umowa o udział w imprezie turystycznej powinna potwierdzać elementy istotne dla grupy, w tym termin, zakwaterowanie, transport oraz cenę.

Duża grupa powinna kupować wcześniej, ponieważ każda kolejna osoba zmniejsza pulę ofert, w których lot, hotel i transfer nadal tworzą jeden wspólny wyjazd.

Dlaczego większa grupa ma trudniejszy wybór?

Większa grupa ma trudniejszy wybór, ponieważ sprzedawca musi znaleźć w tym samym czasie wiele zgodnych elementów: miejsca w samolocie, pokoje rodzinne lub dwuosobowe, właściwy standard hotelu i transfer. Problem rośnie szczególnie przy wyjazdach w lipcu, sierpniu, podczas ferii oraz w terminach obejmujących długi weekend, gdy dostępność pakietów maleje z dnia na dzień.

Jak liczba osób ogranicza dostępność?

Każda dodatkowa osoba zawęża wybór do ofert, które mają wolne miejsce w tym samym locie i pasujący pokój w tym samym hotelu.

Para może zaakceptować ostatni pokój dwuosobowy i dwa dowolne miejsca na pokładzie. Cztery osoby potrzebują już dwóch pokoi albo pokoju rodzinnego. Osiem osób często potrzebuje czterech pokoi dwuosobowych, dwóch pokoi rodzinnych lub konkretnej kombinacji apartamentów. Nie wystarczy więc, że hotel ma „wolne pokoje”; muszą to być pokoje, które da się połączyć w sensowny układ.

Przykład: cztery pary chcą polecieć na Kretę w sobotę. W systemie mogą widnieć cztery wolne miejsca, ale dwa są na porannym locie z Warszawy, a dwa na wieczornym locie z Katowic. Formalnie oferta istnieje, praktycznie wspólny wyjazd już się rozpadł.

• Grupa dorosłych zwykle potrzebuje kilku pokoi 2-osobowych, najlepiej na tym samym piętrze lub w jednej części hotelu.
• Rodzina wielopokoleniowa wymaga często pokoju rodzinnego, łóżeczka dziecięcego albo pokoju przystosowanego dla seniora.
• Wyjazd szkolny wymaga osobnych zasad opieki, zgód oraz konfiguracji zakwaterowania zgodnej z regulaminem organizatora.
• Grupa znajomych może zaakceptować różne typy pokoi, ale powinna wcześniej ustalić, kto dopłaca za apartament lub widok na morze.
• Rezerwacja dla grupy z dziećmi wymaga sprawdzenia wieku dziecka na dzień zakończenia imprezy, bo od niego zależy cena i dostępny typ pokoju.

Czy pokoje obok siebie są gwarantowane?

Nie, pokoje obok siebie są gwarantowane tylko wtedy, gdy organizator turystyki albo hotel potwierdzi to wyraźnie w dokumentach rezerwacji.

Prośba o pokoje obok siebie, pokoje łączone lub ten sam budynek często trafia do sekcji „życzenia specjalne”. To nie to samo co potwierdzona usługa. Przy dużym obłożeniu recepcja może przydzielić pokoje na różnych piętrach, nawet jeśli rezerwacja powstała jako jedna. Dlatego przy rodzinach z małymi dziećmi nie wystarcza telefoniczna obietnica agenta turystycznego.

Przykład: dwie rodziny 2+2 rezerwują hotel z opisem „pokoje rodzinne”. Jedna otrzymuje pokój z przesuwnymi drzwiami, druga większy pokój z dostawką. Jeśli istotne są pokoje łączone, trzeba zapytać o konkretną kategorię i uzyskać pisemne potwierdzenie.

• Pokój rodzinny może oznaczać dwa pomieszczenia, ale w części hoteli oznacza tylko większy pokój z sofą.
• Dostawka hotelowa może być rozkładaną sofą, łóżkiem polowym albo stałym łóżkiem, co ma znaczenie dla nastolatka i osoby dorosłej.
• Pokoje connecting rooms mają wewnętrzne drzwi, lecz ich liczba jest ograniczona i często nie jest dostępna w taryfach last minute.
• Pokój obok siebie oznacza zwykle sąsiedztwo numerów, ale nie musi oznaczać wspólnego wejścia ani identycznego widoku.
• Potwierdzenie układu pokoju powinno wskazywać kategorię, liczbę osób oraz ewentualne dopłaty za konkretny standard.

„Parafraza: konsument powinien otrzymać przed zawarciem umowy jasne informacje o głównych cechach imprezy turystycznej i jej cenie.” — UOKiK, informacje o umowie o udział w imprezie turystycznej, 2026

Jak działają miejsca obok siebie w samolocie?

Miejsca obok siebie w samolocie wymagają oddzielnego sprawdzenia planu kabiny, ponieważ zakup wspólnej imprezy nie zawsze obejmuje wcześniejszy wybór foteli.

W lotach czarterowych przewoźnik i organizator mogą udostępnić płatny wybór miejsc, przydzielić je automatycznie albo otworzyć selekcję dopiero przed wylotem. Im większa grupa, tym mniej prawdopodobne, że system znajdzie wszystkie fotele obok siebie po późnej rezerwacji. Dotyczy to szczególnie rodzin z dziećmi oraz osób potrzebujących pomocy podczas podróży.

• Wybór miejsc w samolocie może stanowić usługę dodatkową i wymagać osobnej opłaty za każdy odcinek lotu.
• Rząd trzyosobowy pozwala posadzić dwoje rodziców i jedno dziecko razem, lecz nie rozwiązuje układu dla rodziny 2+2.
• Przejście między fotelami nie jest miejscem obok siebie w rozumieniu komfortu podróży małego dziecka.
• Zmiana typu samolotu może zmienić numerację foteli, dlatego wcześniejszy wybór miejsca nie zawsze jest absolutnie niezmienny.
• Potwierdzenie miejsc należy zachować wraz z numerem rezerwacji i sprawdzić ponownie przed odprawą.

Jak zaplanować zakup grupowy?

Zakup grupowy najlepiej rozpocząć od jednej listy danych, wspólnego budżetu i osoby kontaktowej, zanim ktokolwiek wpłaci zaliczkę za wycieczkę. Organizator turystyki oraz agent turystyczny potrzebują poprawnych imion, nazwisk, dat urodzenia i danych dokumentu, a pomyłka w jednym nazwisku może później generować koszt zmiany uczestnika.

Kto powinien rezerwować wyjazd dla grupy?

Rezerwację powinna prowadzić jedna osoba kontaktowa, która zbiera dane, przekazuje decyzje grupy i kontroluje terminy, ale nie powinna samodzielnie zmieniać warunków bez pisemnej akceptacji uczestników.

Najlepiej, gdy koordynator nie wybiera hotelu „za wszystkich”, lecz zbiera prostą deklarację: maksymalny budżet, akceptowalny termin, lotnisko, typ pokoju i zgoda na ewentualną dopłatę. Przy rodzinach dobrze działa osobna tabela dla każdego gospodarstwa domowego. Z mojej praktyki wynika, że większość sporów zaczyna się od drobnej różnicy: jedna osoba myślała o cenie bez bagażu, druga o cenie z pełnym pakietem.

1. Ustal liczbę osób, wiek dzieci i relacje rodzinne, bo te dane wpływają na cenę oraz dostępny typ pokoju.
2. Wybierz dwa lub trzy dopuszczalne kierunki, aby grupa nie blokowała się na jednym hotelu.
3. Określ maksymalną cenę na osobę wraz z bagażem, transferem i ewentualnym wyborem miejsc.
4. Wyznacz osobę kontaktową, która otrzyma potwierdzenia od organizatora turystyki i przekaże je grupie.
5. Ustal termin wpłat wewnętrznych wcześniejszy niż termin wskazany na umowie, aby nie finansować cudzego udziału z własnej kieszeni.
6. Przygotuj listę rezerwową, jeśli ktoś od początku nie ma pewności co do urlopu lub dokumentów.

Jak zebrać dane uczestników bez późniejszych błędów?

Najpierw porównaj dane uczestnika z dokumentem, którego będzie używał podczas podróży, a dopiero potem wpisz je do rezerwacji.

Nie skracaj nazwisk, nie dopisuj drugiego imienia „z pamięci” i nie zakładaj, że dowód osobisty wystarczy w każdym kierunku. W przypadku części państw potrzebny jest paszport o odpowiednim okresie ważności. Organizator turystyki opisuje wymagania w dokumentach podróży, ale odpowiedzialność za posiadanie właściwego dokumentu pozostaje po stronie podróżnego.

• Lista uczestników powinna zawierać imię i nazwisko dokładnie w brzmieniu dokumentu podróży.
• Data urodzenia dziecka decyduje o taryfie hotelowej, dlatego trzeba podawać ją bez zaokrąglania wieku.
• Numer telefonu do każdego gospodarstwa domowego ułatwia kontakt podczas opóźnienia lotu lub zmiany transferu.
• Informacja o ograniczonej mobilności powinna trafić do sprzedawcy przed zawarciem umowy, aby sprawdzić realną dostępność pomocy.
• Dokumenty i potwierdzenia należy przechowywać w miejscu dostępnym dla koordynatora oraz każdego uczestnika.

Jak podzielić płatności w grupie?

Najbezpieczniej podzielić płatności na zaliczkę i dopłatę, ustalając wewnętrzny termin grupy o 2-3 dni wcześniejszy niż data z umowy.

Koordynator powinien od razu wysłać uczestnikom kalkulację z rozpisaniem ceny: impreza, bagaż, ubezpieczenie, wybór miejsc, dopłata za pokój i ewentualna opłata klimatyczna płatna na miejscu. Nie mieszaj prywatnych przelewów z potwierdzeniem dla biura. Zachowaj wszystkie wersje oferty, wiadomości i dokumenty płatności.

„Podróżny może przenieść na osobę spełniającą warunki udziału w imprezie turystycznej wszystkie przysługujące mu z tytułu umowy uprawnienia.” — Sejm RP, ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, art. 43, 2017

Kiedy czekać, a kiedy kupować?

Grupa może czekać na last minute tylko wtedy, gdy akceptuje zmianę kierunku, hotelu, lotniska i układu pokoi; przy sztywnym terminie lepiej kupić po uzyskaniu dobrej konfiguracji. Dane o dostępności i cenie należy sprawdzać bezpośrednio przed zawarciem umowy, ponieważ oferta organizatora turystyki może zmienić się nawet w ciągu jednego dnia.

Czy grupa powinna liczyć na last minute?

To zależy: last minute dla grupy ma sens przy dużej elastyczności, ale nie daje rozsądnej gwarancji wspólnych pokoi ani miejsc obok siebie.

Last minute często obniża cenę pojedynczego, niesprzedanego pakietu. Nie oznacza jednak, że obniża cenę ośmiu zgodnych pakietów. Jeśli grupa ma urlopy wyłącznie między 10 a 17 sierpnia, wylot z jednego miasta i potrzebuje dwóch pokoi rodzinnych, polowanie na minimalną stawkę może skończyć się zakupem droższych, rozproszonych usług.

• Elastyczny kierunek zwiększa liczbę ofert, ale nie tworzy dodatkowych pokoi rodzinnych w konkretnym hotelu.
• Elastyczne lotnisko może obniżyć cenę, lecz podnosi koszt i czas dojazdu całej grupy.
• Elastyczny standard hotelu pomaga dorosłym znajomym, ale gorzej sprawdza się przy dzieciach i seniorach.
• Sztywny termin urlopu przemawia za wcześniejszą rezerwacją, ponieważ wspólna data ma zwykle większą wartość niż niewielka obniżka ceny.
• Artykuł o last minute w szczycie sezonu pomaga ocenić, dlaczego późniejszy zakup nie zawsze jest tańszy.

Jak wybrać moment zakupu?

Wybierz moment zakupu wtedy, gdy oferta spełnia ustalone warunki grupy, a nie wtedy, gdy cena osiągnie hipotetyczne minimum.

Porównuj pełny koszt, nie samą cenę z pierwszego ekranu. Osiem osób może zaoszczędzić po 100 zł na pakiecie, ale stracić więcej na osobnych transferach, dopłatach za pokoje lub wyborze miejsc. Przykład: grupa sześciu dorosłych rezygnuje z oczekiwania, gdy znajduje trzy pokoje w jednym budynku i lot z poranną godziną. To racjonalna decyzja, nawet gdy podobny hotel pojawi się później o 80 zł taniej.

1. Ustal, które trzy warunki są niezmienne, na przykład termin, lotnisko i pokoje rodzinne.
2. Porównaj pełną cenę pakietu z usługami dodatkowymi, a nie wyłącznie cenę podstawową.
3. Sprawdź, czy oferta ma potwierdzoną dostępność, a nie status oczekiwania na potwierdzenie.
4. Poproś o pisemne zestawienie typu pokoju, lotu, bagażu i transferu dla całej grupy.
5. Zapisz wersję oferty i warunki sprzedaży przed dokonaniem wpłaty.
6. Przeczytaj, co składa się na cenę wycieczki, aby rozpoznać dopłaty nieuwzględnione w porównaniu.

Dla grupy najlepszy moment zakupu następuje wtedy, gdy wspólny termin i układ usług są potwierdzone, a nie wtedy, gdy pojedynczy pakiet wygląda najtaniej.

Jak zarządzać zmianami uczestników?

Zmiany uczestników trzeba zgłaszać organizatorowi turystyki pisemnie i jak najwcześniej, ponieważ koszt zależy od terminu, taryfy lotniczej oraz faktycznych wydatków poniesionych przez organizatora. Ustawa z 2017 r. przewiduje możliwość przeniesienia uprawnień na osobę spełniającą warunki udziału, po odpowiednim powiadomieniu - co do zasady nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem imprezy.

Jak działa przeniesienie rezerwacji na inną osobę?

Przeniesienie rezerwacji wymaga wskazania osoby, która spełnia warunki udziału w imprezie, oraz zgłoszenia zmiany w terminie określonym przez ustawę i umowę.

Nie traktuj tego mechanizmu jak darmowej podmiany nazwiska. Organizator może obciążyć podróżnego rzeczywistymi kosztami zmiany, zwłaszcza gdy bilet lotniczy wymaga wystawienia od nowa albo hotel stosuje własne zasady. Osoba przekazująca rezerwację i osoba przejmująca mogą odpowiadać solidarnie za zapłatę ceny oraz kosztów wynikających ze zmiany, zgodnie z ustawą.

• Zmiana uczestnika powinna zostać zgłoszona w formie możliwej do udowodnienia, najlepiej e-mailem lub przez panel rezerwacyjny.
• Nowy uczestnik musi spełniać warunki wizowe, zdrowotne i dokumentowe dotyczące danego kierunku.
• Zmiana nazwiska na bilecie lotniczym może podlegać innym ograniczeniom niż zmiana w umowie hotelowej.
• Polisa ubezpieczeniowa wymaga sprawdzenia, czy można ją przepisać albo zawrzeć ponownie dla nowej osoby.
• Lista rezerwowa daje grupie czas na zastępstwo, ale nie zwalnia z kontroli terminów określonych przez organizatora.

Jak przygotować listę rezerwową?

Lista rezerwowa powinna zawierać osoby gotowe do szybkiej decyzji, z ważnymi dokumentami i zaakceptowanym budżetem.

Nie wpisuj na nią kogoś wyłącznie „na wszelki wypadek”. Zastępca musi znać hotel, termin, lotnisko, cenę oraz zasady dopłaty. Przykład: jedna osoba z grupy ośmiu rezygnuje trzy tygodnie przed wylotem. Jeśli na liście jest kuzynka z ważnym paszportem i akceptuje warunki, grupa szybciej ogranicza ryzyko kosztownej rezygnacji.

• Osoba z listy rezerwowej powinna znać maksymalną kwotę i termin wpłaty przed zgłoszeniem jej organizatorowi.
• Dokument podróży zastępcy powinien mieć wymaganą przez kraj docelowy ważność.
• Lista rezerwowa działa najlepiej w grupach dorosłych, gdzie zastępca może samodzielnie podjąć decyzję finansową.
• Przy dzieciach zastępstwo wymaga ponownego sprawdzenia konfiguracji pokoju i ceny zależnej od wieku.
• Wiadomość o zmianie zachowaj razem z potwierdzeniem przyjęcia przez organizatora turystyki.

Kto podpisuje umowę i za co odpowiada?

Umowę o udział w imprezie turystycznej podpisuje osoba wskazana jako podróżny lub reprezentująca uczestników w zakresie ustalonym ze sprzedawcą, ale każdy uczestnik powinien otrzymać informacje o własnym świadczeniu. UOKiK zaleca czytanie warunków przed zawarciem umowy, a Turystyczny Fundusz Gwarancyjny pozwala sprawdzić zabezpieczenia organizatora turystyki.

Co sprawdzić w umowie o udział w imprezie turystycznej?

Umowa o udział w imprezie turystycznej powinna jasno określać co najmniej termin, miejsce, transport, zakwaterowanie, cenę, świadczenia i warunki płatności.

Przed podpisem porównaj dokument z tym, co sprzedawca obiecał w rozmowie. Sprawdź nazwę hotelu, kategorię pokoju, liczbę nocy, lotnisko, bagaż, transfer i wymagane dokumenty. Jeżeli agent turystyczny zapewnia o pokojach obok siebie, poproś o wpisanie potwierdzenia do dokumentacji albo o wyjaśnienie, czy jest to wyłącznie preferencja.

• Organizator turystyki powinien być wskazany z pełnymi danymi, aby podróżny wiedział, kto realizuje imprezę.
• Cena powinna rozróżniać świadczenia zawarte w pakiecie od opłat, które mogą być pobierane na miejscu.
• Warunki rezygnacji należy przeczytać przed wpłatą, ponieważ wysokość kosztów może zależeć od daty odstąpienia.
• Dokumenty podróży i regulamin hotelu mogą zawierać ograniczenia dotyczące dzieci, bagażu oraz udogodnień.
• Potwierdzenie rezerwacji trzeba przechowywać wraz z dowodem płatności i korespondencją dotyczącą zmian.

Gdzie sprawdzić organizatora turystyki?

Organizatora turystyki można sprawdzić w rejestrach i informacjach Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, zanim grupa wpłaci większą kwotę.

To prosty krok, który ma szczególne znaczenie przy zakupie oferty przez internet albo po kontakcie z nowym pośrednikiem. Agent turystyczny sprzedaje ofertę, natomiast organizator odpowiada za realizację imprezy zgodnie z umową. Nie myl tych ról, gdy zgłaszasz pytania o zmianę hotelu, lotu lub uczestnika.

• Turystyczny Fundusz Gwarancyjny publikuje informacje przydatne podróżnym przy weryfikacji zabezpieczeń organizatora.
• Agent turystyczny powinien przekazać dane organizatora oraz dokumenty związane z wybraną imprezą.
• Rejestr nie zastępuje przeczytania umowy, ale pomaga ustalić, z kim zawierasz zobowiązanie.
• W przypadku sporu konsument może skontaktować się z miejskim rzecznikiem konsumentów.
• W razie niejasności poproś o odpowiedź na piśmie, zamiast opierać decyzję na rozmowie telefonicznej.

Treść nie zastępuje konsultacji z prawnikiem, miejskim rzecznikiem konsumentów ani indywidualnej analizy umowy o udział w imprezie turystycznej.

Najczęściej zadawane pytania

Od ilu osób wyjazd jest grupowy?

Nie istnieje jeden ustawowy próg, od którego każda rezerwacja staje się grupowa. W praktyce już kilka osób wymaga osobnego potwierdzenia wspólnych pokoi i miejsc w samolocie. Konkretne zasady sprzedaży zależą od organizatora turystyki oraz hotelu.

Czy biuro gwarantuje miejsca obok siebie?

Nie, chyba że wybór lub przydział miejsc został wyraźnie potwierdzony w warunkach rezerwacji. W części ofert wybór foteli jest dodatkowo płatny, a w innych następuje automatycznie. Przed wpłatą sprawdź, czy usługa obejmuje cały lot w obie strony.

Czy grupa dostanie rabat?

To zależy od liczby uczestników, terminu, kierunku i polityki konkretnego organizatora turystyki. Rabat nie jest automatyczny, dlatego nie planuj budżetu na podstawie ustnej zapowiedzi. Poproś o pisemną kalkulację dla całej grupy.

Czy można zmienić uczestnika wyjazdu?

Tak, ustawa przewiduje możliwość przeniesienia uprawnień na inną osobę spełniającą warunki udziału w imprezie. Zgłoszenie powinno nastąpić odpowiednio wcześnie, co do zasady nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem imprezy, a organizator może obciążyć rzeczywistymi kosztami zmiany. Zawsze sprawdź także warunki biletu i ubezpieczenia.

Dlaczego grupa nie powinna czekać na last minute?

Bo każda dodatkowa osoba ogranicza liczbę wspólnie dostępnych lotów, pokoi i transferów. W ostatniej chwili może zostać osiem miejsc, ale rozproszonych między różne loty albo hotele. Dla grupy wspólna konfiguracja często ma większą wartość niż niewielka różnica ceny.

Czy pokoje 2+2 zawsze mają dwa oddzielne pomieszczenia?

Nie, oznaczenie 2+2 informuje przede wszystkim o liczbie osób, a nie o stałym układzie wnętrza. Hotel może oferować sypialnię i salon, ale może też zapewnić jeden większy pokój z dwiema dostawkami. Poproś o nazwę kategorii i opis łóżek przed rezerwacją.

Kto odpowiada za spóźnioną wpłatę grupy?

W relacji z organizatorem znaczenie mają terminy wskazane w umowie i osoba zobowiązana do zapłaty zgodnie z dokumentami. Wewnętrzne ustalenia między znajomymi nie zmieniają obowiązków wobec sprzedawcy. Dlatego koordynator powinien zbierać wpłaty z wyprzedzeniem i potwierdzać je na piśmie.

Źródła i literatura

Dokumenty prawne i konsumenckie

1. Sejm RP - Ustawa z 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, Dz.U. 2017 poz. 2361.
2. UOKiK - informacje konsumenckie dotyczące umów i usług turystycznych, dostęp sprawdzony w 2026 r.
3. Turystyczny Fundusz Gwarancyjny - informacje dla podróżnych, dostęp sprawdzony w 2026 r.
4. Ministerstwo Sportu i Turystyki - informacje dotyczące rynku turystycznego, dostęp sprawdzony w 2026 r.

Paweł Grabowski

Od lat codziennie śledzi ceny wycieczek i mechanikę promocji polskich biur podróży. Analizuje, kiedy ceny realnie spadają, a kiedy przecena jest tylko marketingiem, i testuje strategie kupowania na własnych wyjazdach. Na Łowcach Lastów uczy, jak czytać oferty ze zrozumieniem, unikać dopłat-niespodzianek i korzystać ze swoich praw, gdy biuro nie wywiąże się z umowy.